Vải dệt là vật liệu quan trọng trong quần áo, đồ gia dụng, tất và đồ thể thao.
Hiểu đúng về vải giúp nhà máy chọn sợi, kiểm soát chất lượng và phát triển sản phẩm tốt hơn.
Xơ sợi là gì?
Xơ sợi là vật liệu nhỏ nhất dùng để tạo thành sợi.
Sau đó, sợi được dệt hoặc đan thành các loại vải khác nhau.
Theo hình thái, xơ sợi thường gồm filament và staple fiber.
Filament là sợi dài liên tục, thường gặp ở tơ tằm và sợi hóa học.
Staple fiber là xơ ngắn, thường gặp ở cotton, len và polyester cắt ngắn.
Độ bóng của sợi tổng hợp
Sợi tổng hợp có thể được điều chỉnh độ bóng trong quá trình sản xuất.
Nhà máy thường dùng chất làm mờ như titanium dioxide.
Vì vậy, sợi có thể là bóng, bán mờ hoặc mờ hoàn toàn.
Trong polyester filament, loại bán mờ được dùng rất phổ biến.
Loại bóng thường dùng cho vải lót, áo khoác hoặc vải cần hiệu ứng sáng.
Cách đọc thông số sợi D và F
D là viết tắt của Denier. Chỉ số này cho biết độ thô hoặc mảnh của sợi
Denier là khối lượng gram của 9.000 mét sợi. D càng cao, sợi càng thô và nặng. D càng thấp, sợi càng mảnh và nhẹ.
F là viết tắt của Filament. Nó chỉ số lượng filament nhỏ trong một sợi tổng hợp. Ví dụ, 50D/36F là sợi 50 denier gồm 36 filament.
Khi cùng D, F cao hơn thường cho cảm giác mềm hơn.
Polyester filament gồm những loại nào?
Polyester là một loại xơ tổng hợp rất phổ biến trong dệt may.
Nó có hai dạng chính: filament và staple fiber.
Polyester filament là sợi dài liên tục, thường được quấn thành ống.
Polyester staple fiber là xơ ngắn, thường dùng để kéo sợi.
POY, FDY và DTY
POY là sợi định hướng trước. Nó thường được dùng làm nguyên liệu để sản xuất DTY.
FDY là sợi kéo giãn hoàn toàn. FDY có bề mặt thẳng, ổn định và độ đều màu tốt.
DTY là sợi kéo giãn biến tính. DTY có độ xoăn, độ phồng và cảm giác mềm hơn FDY. Loại sợi này thường dùng cho vải dệt kim, tất và sportswear.
Vải dệt thoi là gì?
Vải dệt thoi được tạo từ sợi dọc và sợi ngang.
Hai hệ sợi này vuông góc và đan xen theo quy luật nhất định.
Vải sơ mi, vải vest, denim và vải quần thường là dệt thoi.
Ưu điểm của vải dệt thoi là bề mặt phẳng và form dáng ổn định.
Tuy nhiên, vải thường ít co giãn nếu không thêm spandex.
Vải dệt kim là gì?
Vải dệt kim được tạo bằng các vòng sợi liên kết với nhau.
Cấu trúc này giúp vải mềm, co giãn và mặc thoải mái.
T-shirt, áo len, tất và đồ giữ nhiệt thường dùng vải dệt kim.
Dệt kim dọc
Dệt kim dọc dùng nhiều nhóm sợi chạy theo chiều dọc của vải.
Các sợi đồng thời tạo vòng và liên kết với nhau.
Mesh, tricot và vải siêu mềm thường liên quan đến dệt kim dọc.
Máy phổ biến gồm Tricot, Raschel, Jacquard Raschel và máy nhiều thanh lược.
Số kim như 28G, 32G, 36G chỉ mật độ kim trên mỗi inch.
Số kim càng cao, bề mặt vải thường càng mịn.
Dệt kim ngang
Dệt kim ngang dùng sợi chạy theo chiều ngang của vải.
Sợi lần lượt tạo vòng và móc nối thành mặt vải.
Máy dệt kim ngang gồm máy tròn và máy phẳng.
Máy tròn một mặt có thể dệt jersey, piqué, terry và fleece.
Máy tròn hai mặt thường dùng cho rib, interlock và jacquard.
Máy phẳng thường dùng để dệt mảnh áo len định hình.
Ví dụ về vải siêu mềm
Vải siêu mềm thường được sản xuất trên máy Tricot, còn gọi là máy KS.
Cấu trúc phổ biến gồm sợi nền, sợi giữa và sợi mặt.
Sợi nền và sợi giữa thường dùng FDY bán mờ.
Ví dụ phổ biến là 50D/24F.
Sợi mặt thường dùng DTY có độ xoăn và độ phồng cao hơn.
Ví dụ phổ biến là 75D/144F.
Một số loại đặc biệt có thể dùng bốn thanh lược.
Khổ vải, sản lượng và chiều cao lông
Khổ vải mộc thường rộng hơn khổ thành phẩm khoảng 30 cm.
Phần dư này dành cho nhuộm, chải lông và định hình.
Với máy KS 32G, sản lượng có thể đạt khoảng 1,2 tấn mỗi ngày.
Máy 28G thường có sản lượng cao hơn một chút.
Chiều cao lông thường nằm trong khoảng 1-5 mm.
Nhà máy điều chỉnh chiều cao lông bằng cam hoặc đĩa hoa văn.
Trọng lượng vải phụ thuộc vào yếu tố nào?
Trọng lượng vải thường tính bằng gram trên mét vuông.
Nó phụ thuộc vào lượng sợi cấp, mật độ dệt và cấu trúc vải.
Lượng sợi cấp càng lớn, vải thường càng dày.
Mật độ càng cao, trọng lượng vải cũng có thể tăng.
Vì vậy, không nên chỉ nhìn thành phần xơ khi chọn vải.
Cần kết hợp thông số sợi, kiểu dệt, mật độ và hoàn tất sau dệt.
Kết luận
Kiến thức về vải dệt giúp người mua đánh giá chất liệu chính xác hơn.
Hiểu xơ sợi giúp chọn đúng nguyên liệu.
Hiểu D và F giúp đọc đúng thông số sợi.
Hiểu dệt thoi và dệt kim giúp dự đoán đặc tính vải.
Khi các yếu tố này phù hợp, sản phẩm sẽ ổn định và dễ kiểm soát hơn.
Câu hỏi thường gặp về vải dệt
Vải dệt thoi và vải dệt kim khác nhau thế nào?
Vải dệt thoi được tạo từ sợi dọc và sợi ngang. Vải dệt kim được tạo từ các vòng sợi liên kết với nhau.
Chỉ số D trong sợi có nghĩa là gì?
D là Denier, dùng để biểu thị độ thô hoặc mảnh của sợi. D càng cao, sợi càng thô.
FDY và DTY khác nhau thế nào?
FDY có bề mặt thẳng và ổn định. DTY có độ xoăn, độ phồng và cảm giác mềm hơn.
