Đo độ mảnh xơ len cừu và cashmere như thế nào?
Cùng đường kính trung bình 18 µm, hai lô len vẫn có thể cho cảm giác khác nhau. Nếu một lô gây cộm, xem tỷ lệ xơ thô trên biểu đồ phân bố. Khi đọc độ mảnh xơ len cừu và cashmere, xem số trung bình cùng độ phân tán và phân bố đường kính.
Cashmere là lớp lông tơ mịn của dê cashmere sau khi tách lông thô. Một số xơ cashmere và xơ len cừu có đường kính nằm trong cùng khoảng. Để xác định thành phần của mẫu pha, cần nhận diện từng loại xơ bằng phương pháp phù hợp.
OFDA là thiết bị quang học đo đường kính trên nhiều đoạn xơ trong mẫu đại diện. Báo cáo ghi đường kính trung bình theo micromet (µm), phương pháp thử và mã lô. Nếu có biểu đồ phân bố, đọc thêm tỷ lệ xơ ở từng khoảng đường kính. Các phương pháp đo đường kính xơ len.
Khi đối chiếu hai phiếu thử, xem mẫu lấy từ xơ rời, cúi len hay vải thành phẩm. Kéo sợi, dệt và hoàn tất có thể làm số đo trên xơ lấy từ vải khác số đo của nguyên liệu. Trên phiếu mua hàng, ghi rõ công đoạn lấy mẫu và phương pháp dùng để nghiệm thu.

Cùng 18 µm, SD và CV cho biết gì?
- Đường kính trung bình. Mô tả độ mảnh chung của các xơ trong mẫu, tính bằng µm.
- Độ lệch chuẩn (SD). Cho biết mức phân tán quanh giá trị trung bình, cũng tính bằng µm.
- Hệ số biến thiên (CV). Lấy SD chia cho đường kính trung bình rồi nhân 100%.
Lấy hai lô có cùng đường kính trung bình 18 µm. Lô A có SD 3 µm, tức CV khoảng 16,7%. Lô B có SD 4 µm, tức CV khoảng 22,2%. Ở lô B, đường kính phân tán nhiều hơn quanh giá trị trung bình. Để biết tỷ lệ xơ thô, đọc trực tiếp các khoảng đường kính trên biểu đồ.
Khi so CV, lấy mẫu cùng công đoạn và dùng cùng phương pháp đo. Chốt giới hạn theo nguyên liệu và yêu cầu đơn hàng. Với sợi hay đứt khi chạy, kiểm tra thêm chiều dài và độ bền xơ. Với mặt vải hay vón hạt, đối chiếu cấu trúc sợi và thử trên vải thành phẩm.
Tra cấp độ mảnh xơ len cừu theo GB 1523-2013
Cấp độ mảnh len cừu, hay quality number, bắt nguồn từ cách phân hạng len của ngành kéo sợi Anh. Trong Phụ lục A của GB 1523-2013, mỗi cấp tương ứng với một khoảng đường kính trung bình. Chi số của sợi thành phẩm được ghi riêng, chẳng hạn theo Nm hoặc tex. GB 1523-2013 và bảng A.1.
| Cấp độ mảnh | Đường kính trung bình (µm) |
|---|---|
| 32S | 55,1–67,0 |
| 36S | 43,1–55,0 |
| 40S | 40,1–43,0 |
| 44S | 37,1–40,0 |
| 46S | 34,1–37,0 |
| 48S | 31,1–34,0 |
| 50S | 29,1–31,0 |
| 56S | 27,1–29,0 |
| 58S | 25,1–27,0 |
| 60S | 23,1–25,0 |
| 64S | 21,6–23,0 |
| 66S | 20,1–21,5 |
| 70S | 19,1–20,0 |
| 80S | 18,1–19,0 |
| 90S | 17,1–18,0 |
| 100S | 16,1–17,0 |
| 110S | 15,1–16,0 |
| 120S | 14,1–15,0 |
| 130S | 13,1–14,0 |
| 140S | 12,1–13,0 |
| 150S | 11,1–12,0 |
Lô đo được 22,4 µm thuộc cấp 64S theo bảng A.1. Trên phiếu mua hàng, ghi cả số đo và phiên bản tiêu chuẩn dùng để tra cấp. GB 1523-2026 sẽ thay bản 2013 từ ngày 01/08/2027.
Đọc mã Super S trên vải len dệt thoi
ISO 18103:2015 quy định cách ghi Super S cho vải dệt thoi thành phẩm làm từ len cừu nguyên sinh trong phạm vi tiêu chuẩn. Mỗi cấp có một giới hạn đường kính trung bình. Số Super S càng cao thì giới hạn càng nhỏ. GB/T 39103-2020 là bản Trung Quốc áp dụng ISO 18103:2015 có sửa đổi. Phạm vi áp dụng của ISO 18103:2015.
| Mã trên vải | Giới hạn đường kính trung bình trước dung sai (µm) |
|---|---|
| Super 80s | 19,50 |
| Super 100s | 18,50 |
| Super 120s | 17,50 |
| Super 150s | 16,00 |
| Super 180s | 14,50 |
| Super 250s | 11,00 |
Với Super 120s, bảng ISO ghi giới hạn 17,50 µm và dung sai dương +0,25 µm. Khi đọc phiếu thử, đối chiếu cả hai số theo phương pháp của tiêu chuẩn. Cấp 90S trong bảng nguyên liệu tra theo khoảng đường kính. Super 120s áp dụng cho vải thành phẩm thuộc phạm vi ISO.
Khi duyệt vải vest, đọc Super S cùng định lượng, tổ chức dệt, độ đứng và kết quả thử mài mòn. Với áo cashmere dệt kim, hồ sơ nên thể hiện tỷ lệ cashmere và thông số của lô xơ hoặc sợi. Đánh giá cảm giác tay và độ bền trên mẫu vải hoặc áo đã hoàn tất.
Ba bước kiểm tra mẫu len cừu và cashmere
- Đọc nhãn. Xem tên xơ, tỷ lệ phần trăm, mã sản phẩm và hướng dẫn chăm sóc. Với hàng pha, ghi lại thành phần từng xơ để đối chiếu với báo cáo.
- Bóp nhẹ rồi thả. Quan sát nếp nhăn và độ hồi sau khi thả. Nếu áo mặc sát cổ, áp mặt trong cổ áo vào da để thử cảm giác cộm.
- So khối lượng và mặt vải. Chọn hai mẫu cùng cỡ và gần nhau về cấu trúc. Cân hai mẫu, rồi quan sát độ che phủ và vòng dệt dưới cùng ánh sáng.
Khối lượng, độ bóng và độ hồi giúp so mẫu, vì các đặc điểm này còn thay đổi theo cấu trúc và hoàn tất. Khi có tranh chấp về thành phần, giữ nhãn, hóa đơn và mẫu có mã lô. ISO 17751-1:2023 mô tả phân tích định lượng cashmere, len và các xơ động vật đặc biệt bằng kính hiển vi quang học. Phương pháp phân tích thành phần xơ theo ISO 17751-1:2023.
Len cừu và cashmere đều là xơ keratin nên có thể cho phản ứng cháy giống nhau. Dấu hiệu tĩnh điện thay đổi theo độ ẩm và vật liệu cọ xát. Khi cần xác nhận loại xơ và tỷ lệ pha, gửi mẫu đến phòng thử nghiệm để phân tích.
Kiểm tra tỷ lệ cashmere và tiêu chuẩn ghi trên nhãn
Với hàng theo tiêu chuẩn Trung Quốc, FZ/T 73009-2021 áp dụng cho hàng dệt kim cashmere nguyên chất và hàng pha chứa từ 30% cashmere. FZ/T 73018-2021 là tiêu chuẩn cho hàng dệt kim len thuộc phạm vi tương ứng. Hàng tiếp xúc trực tiếp với da thuộc diện áp dụng GB 18401-2010 cần đạt ít nhất loại B.
GB/T 29862-2013 có trường hợp riêng cho nhãn cashmere nguyên chất. Hàm lượng cashmere phải đạt ít nhất 95%, với phần xơ nghi là len cừu không quá 5% trong trường hợp tiêu chuẩn quy định. Quy định này xét đến trường hợp xơ cashmere có hình thái giống len cừu khi nhận diện. Khi chủ động pha len cừu, ghi rõ tỷ lệ từng loại xơ theo quy định áp dụng.
Với khăn quàng và áo mặc sát cổ, ưu tiên mẫu cho cảm giác dễ chịu khi thử trực tiếp. Với áo mặc thường xuyên, xem thêm độ vón hạt và kích thước sau giặt. Nếu mục tiêu là nhẹ và ấm, so cả khối lượng, độ dày và cấu trúc của hai mẫu cùng công dụng.
Chẳng hạn, khi so hai mẫu áo khoác, đặt cạnh nhau ở cùng cỡ và ghi lại độ dày, lớp lót và độ đứng. Với đồ mặc ngoài trời, xem cách phối lớp và yêu cầu cản gió của cả bộ. Tỷ lệ cashmere trên nhãn chỉ cung cấp thông tin về thành phần xơ.
Giặt và phơi theo nhãn để giữ dáng áo
Nhãn chăm sóc cho biết áo có thể giặt tay, giặt máy hay cần làm sạch chuyên nghiệp. Dùng nhiệt độ và chế độ ghi trên nhãn. Khi nhãn yêu cầu phơi phẳng, đặt áo lên khăn sạch, chỉnh lại dáng rồi hong khô nơi thoáng, tránh nắng trực tiếp. Áo dệt kim ướt có thể giãn nếu treo bằng vai.
Gấp áo sau khi đã khô hẳn. Nếu áo bị vón hạt, xử lý nhẹ theo hướng dẫn chăm sóc. Khi duyệt mẫu cho đơn hàng, ghi mức vón hạt và thay đổi kích thước sau chu kỳ đã chốt. Cách giặt len và cashmere theo nhãn chăm sóc.
Khi giặt thử, đo chiều dài thân và tay trước khi giặt. Đo lại ở cùng vị trí sau khi áo khô. Ghi cả chế độ giặt và cách làm khô để lần thử sau dùng cùng điều kiện.
Duyệt độ mảnh xơ len cừu và cashmere theo lô
Phiếu duyệt độ mảnh xơ len cừu và cashmere cần có mã lô, tỷ lệ pha, đường kính trung bình và SD hoặc CV. Ghi phương pháp đo và loại mẫu đi kèm kết quả. Với sợi dệt kim, bổ sung chi số, cấp kim và yêu cầu thử giặt. Khi nhận lô mới, đối chiếu cả phiếu thử và mẫu đã duyệt.



